Politik 1600 bet 1650

Vogtei up de Borg Neustadt, Taustand üm 1613 Vogtei up de Borg Neustadt, Taustand üm 1613

Lannesdeil Mäkelborg

Bi de tweite Updeilung vun dat Hauptland kamen 1621 Mäkelborg-Schwerin un Mäkelborg-Güstrow as lütte Fürstentümer rut. Denn treckt de 30-jährig Krieg (1618–1648) oewer‘t Land un allens ward üm un dumm schmäten.

De letzten 10 Johren vun den Krieg bestimmt Albrecht vun Wallenstein de Laag in Mäkelborg. Hei ward vun den Kaiser tau den Herzog vun Mäkelborg makt. Hei hett ok anfungen, Reformen dörchtausetten, oewer dat föllt allens tausamen, as hei ümbröcht wüür.
Wismar mit de Insel Poel un ok dat Amt Niegkloster fallen 1648 an Schweden. De mäkelborg‘schen Herzög kriegen de Bistümer Schwerin un Ratz‘borg as weltlich‘ Fürstentümer, de sei all vördem regiert hebben.

Bericht über Pasewalk im Dreißigjährigen Krieg, 1630 Bericht oewer Pasewalk in den Dörtigjöhrigen Krieg, 1630

Lannesdeil Vörpommern

De Dörtigjöhrig Krieg (1618–1648) stört dat ganze Land üm un üm. Allens geiht kaputt un in Dutt. Denn Kaiser sien Feldherr Albrecht vun Wallenstein kümmt oewer 1628 vör dat Stadtduur vun Stralsund tau stahn un kann nich wiedermarschieren. 1630 kümmt de Schwed’sche König Gustav Adolf II. mit bannig starke Truppen up Usedom anmaracht, besett Stettin un kungelt sick mit den Herzog Bogislaw XIV. vun Pommern tausamen. 1637 blifft de Letzt vun dat pommer’sche Fürstenhuus dot. Dat böt dat Füer un denn Striet twüschen de Schweden un de Bramborger ollig noch eins an. Tau Besinnung kümmt dat ierst mit denn Westfälischen Fräden 1648. Vörpommern mit Stralsund un Rügen, dat achterpommersch Stettin, Wollin un de Gägend üm de Odermündung hüüren nu tau Schweden. So kümmt dat tau so’n Duwwelstatus as schwed’sche Provinz un Territorium vun dat Riek. Bramborg kricht Kolbarg un dat Bistum Cammin in Achterpommern.

Utstellungsstücken tau dat Thema Politik:

(Wähl di 'n Utstellungsstück orrer 'ne Tied ut.)